Ο Πωγωνίσκος είναι ένα από αυτά τα απομακρυσμένα χωριά, κοντά στη συνοριακή διάβαση της Μέρτζιανης και μόλις 6 χλμ. από τη μονή της Μολυβδοσκέπαστης. Εκεί βρεθήκαμε για τρίτη φορά.

Ένας ανηφορικός δρόμος μέσα από φαράγγι οδηγεί σε οροπέδιο στις νότιες πλαγιές της Μερόπης (Δούσκο, Νεμέρτσκα), όπου σε υψόμετρο περίπου 800 μ. βρίσκεται ο οικισμός. Σήμερα τίποτε δεν θυμίζει το παλιό χωριό.

Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς δημιουργήθηκε, αλλά επί Τουρκοκρατίας υπήρχε με την ονομασία Μπογοντσικόν (ή Μποτσικόν χάριν συντομίας). Σύμφωνα με τον ιστοριοδίφη Ι. Λαμπρίδη, το όνομα αποτελεί μάλλον παραφθορά του «Πωγώνι», με τη σλαβική κατάληξη -ιτσικόν που δηλώνει ιδιοκτησία (Η.Μ. 7/16-17). Σε κοντινή απόσταση, εκεί όπου βρισκόταν το «Παλιοχώρι», ο Αλή Πασάς είχε χτίσει ένα από τα θερινά του παλάτια.

Το 1919 ο Πωγωνίσκος έγινε έδρα της ομώνυμης Κοινότητας (Μπουτσικού), το 1927 πήρε το σημερινό του όνομα και το 1955 προσαρτήθηκε στην τότε Κοινότητα Βασιλικού (πρώην Τσαραπλανά).

Σήμερα απομένουν μόνο λίγα κατοικημένα σπίτια, κυρίως βοσκών, και μερικές ανακαινισμένες γωνιές που θυμίζουν το παρελθόν. Οι ιστορικές μαρτυρίες βεβαιώνουν την ακμή που γνώρισε κάποτε ο οικισμός.

Ο ναός του Αγίου Αθανασίου είναι ένα από τα ελάχιστα παλιά κτίσματα που εξακολουθούν να στέκουν όρθια.

View this post on Instagram

A post shared by Epirus Explorer (@epirusexplorer)

Μερικές φωτογραφίες από την πρώτη μας επίσκεψη τον Μάιο του 2016 όπου το τοπίο ήταν καταπράσινο.

<p>The post Πωγωνίσκος: Ένα χωριό στα σύνορα, γεμάτο παρελθόν first appeared on Epirus Explorer.</p>

Η χρονολογία δημιουργίας του οικισμού είναι άγνωστη καθώς και η προέλευση της παλιάς ονομασίας Κορτίνιστα. Λέγεται ότι παλιά ο οικισμός αποτελούνταν από λίγες καλύβες και ήταν χτισμένος κοντά στο σημερινό ξωκλήσι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Στα 1815 στο χωριό εμφανίστηκε επιδημία χολέρας. Οι κάτοικοι απέδωσαν τη σωτηρία τους σε θαύμα του οσίου Νικάνορα γι΄αυτό και έκτισαν το ομώνυμο εκκλησάκι.

Σύμφωνα με τη Τουρκική Στατιστική της Ηπείρου (Σαλναμέ) του 1895 (Μιχάλης Κοκολάκης σελ. 271) η Κορτίνιστα εκείνη τη χρονιά ήταν ένα μεγάλο χωριό στον Καζά (επαρχία) Κόνιτσας. Είχε 50 χανέδες (νοικοκυριά, σπίτια) και πληθυσμό 176 κατοίκους.

Σαν κοινότητα αναγνωρίστηκε επίσημα το 1919 με την ονομασία Κορτίνιστα και έδρα τον οικισμό. Το 1927 μετονομάστηκε σε Νικάνορας. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης αποτελεί τη τοπική κοινότητα Νικάνορος που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Κόνιτσας του Δήμου Κόνιτσας και σύμφωνα με την απογραφή του 2021 έχει πληθυσμό 25 κατοίκους.

Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία την κτηνοτροφία και λιγότερο με τις δασικές εργασίες.

Η θέση του χωριού είναι σε ένα εκπληκτικό σημείο με θέα τις κορφές του Κλέφτη και της Κρεβατιάς. Καθώς βρίσκεται στην περιφερειακή ζώνη της προστατευόμενης περιοχής του Εθν. Πάρκου Β. Πίνδου προσφέρεται για ωραίες πεζοπορικές διαδρομές (μεγάλες και μικρές) στη γύρω περιοχή, καθώς και ορειβατικές στις κορφές του Κλέφτη (1847 μ.) και της Κρεβατιάς (900 μ.).

Από τα ενδιαφέροντα σημεία που αξίζει να επισκεφτεί  κάποιος είναι και η Μονή του Οσίου Νικάνορα. Βρίσκεται σε μια εντυπωσιακή κορυφή ψηλά πάνω σε ένα βράχο,με υπέροχη θέα, που απολαμβάνει. Ένα δρόμος οδηγεί στο μοναστήρι  παρακάπτοντας τα σκαλοπάτια τα οποία παλιότερα χρησίμευαν για την προσέγγιση του μοναστηριού. Η θέα από το μοναστήρι είναι υπέροχη. Οι κορφές του Σμόλικα και του Γράμμου απλώνονται μπροστά με το Σαραντάπορο να κυλάει ανάμεσά τους.

Η Ιερά Μονή Οσίου Νικάνορα είναι χτισμένη από το 1816  στη θέση όπου προϋπήρχαν ερείπια παλαιάς Μονής, η οποία κατά τον Αραβαντινό χτίστηκε τον 17ο αιώνα και ήταν γνωστή ως Μονή Βράνιστας. Σήμερα είναι ιστορικό διατηρητέο μνημείο και προστατεύεται από την 8η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.

Το μοναστήρι είναι αφιερωμένο στον Όσιο Νικάνορα, ιδρυτή της Μονής Ζάβορδας Γρεβενών. Χτίστηκε ως ένδειξη τιμής στον Όσιο που έσωσε το 1815 τους κατοίκους από τη μεγάλη επιδημία πανούκλας που μάστιζε το χωριό Κορτίνιστα και όλη την περιοχή. Ευγνώμονες οι κάτοικοι και καθ’ υπόδειξη του Οσίου έχτισαν το μοναστήρι στην κορυφή του ψηλού αυτού βράχου.

Ο ναός αγιογραφήθηκε το 1826 από τον ζωγράφο Β. Αποστόλη από τα Φραστανά (Κάτω Μερόπη Πωγωνίου).Το παλιό τέμπλο του ναού όπως και οι εικόνες του κλάπηκαν το 1975.

Το χωριό γιορτάζει στις 17 Ιουλίου της Αγίας Μαρίνας με πανηγύρι στην κεντρική πλατεία. Ο Όσιος Νικάνωρ γιορτάζει στις 7 Αυγούστου και στον υπαίθριο χώρο κάτω από το μοναστήρι πραγματοποιείται ολοήμερο πανηγύρι με τη συμμετοχή πολλών κατοίκων της περιοχής.

<p>The post Νικάνορας: Στις Πλαγιές του Σμόλικα first appeared on Epirus Explorer.</p>

Πώς να προσεγγίσετε τις πηγές

Οι πηγές βρίσκονται στην αρχή του μονοπατιού που ξεκινάει από το χωριό Βίκος και καταλήγει στο χωριό Μονοδένδρι. Η πεζοπορική διαδρομή που σας προτείνουμε για να τις προσεγγίσετε ξεκινά από το χωριό Βίκος, με αφετηρία την παραδοσιακή βρύση στην είσοδο του χωριού. Καθώς βαδίζουμε ανοίγεται μπροστά μας ένα μαγευτικό τοπίο με καταπράσινη βλάστηση και άγρια ομορφιά.

Οι έντονες γεωλογικές διεργασίες εκατομμυρίων ετών έχουν σχηματίσει αυτό το εκπληκτικής ομορφιάς φαράγγι. Αριστερά οι ορθοπλαγιές της Τύμφης και δεξιά ο Στούρος προσφέρουν  εντυπωσιακές εικόνες.

Σε 45 λεπτά περίπου καθοδικής πορείας βρισκόμαστε στην τοποθεσία των πηγών σε ένα τοπίο μαγικό. Κάτω από τον διογκωμένο βράχο «Αγκαστρωμένη» είναι οι κύριες πηγές του Βοϊδομάτη.

Εκεί δίπλα υπάρχει και το πετρόκτιστο εκκλησάκι της Μονής της Παναγίας του Βίκου, το οποίο χτίσθηκε το 1783.  

<p>The post Πεζοπορία στις πηγές του Βοϊδομάτη: Μια μοναδική εμπειρία στο φαράγγι του Βίκου first appeared on Epirus Explorer.</p>

Η πεζοπορία ξεκινά από υψόμετρο 1050 μέτρων, με το μονοπάτι να αρχίζει λίγο έξω από το χωριό Πάδες, στον δρόμο προς Άρματα. Μπορείτε να αφήσετε το αυτοκίνητό σας σε ένα μικρό χώρο λίγο πριν το μονοπάτι.

Η πορεία ξεκινά με μια πινακίδα στο σημείο Δ1 που οδηγεί προς την εκκλησία της Μικρής Παναγιάς και συνεχίζει κατηφορικά, περνώντας από ένα εικονοστάσι. Στα 1600 μέτρα από την αρχή της διαδρομής, λίγο πριν φτάσετε στον ποταμό Αώο, θα βρείτε τη σήμανση στο σημείο Δ2 και στρίβετε αριστερά. Ο καταρράκτης βρίσκεται στα 750 μέτρα υψόμετρο, προσφέροντας μια υψομετρική διαφορά 300 μέτρων.

Η διαδρομή προς τον παραμυθένιο καταρράκτη Μυλοποτάμου θα σας μαγέψει από την αρχή μέχρι το τέλος.

Περπατώντας μέσα από το καταπράσινο δάσος, θα απολαύσετε μοναδική θέα προς τα γύρω βουνά.

Η πεζοπορία αυτή προσφέρει μια αξέχαστη εμπειρία, με την τέλεια ανταμοιβή να σας περιμένει στο τέλος: ο καταρράκτης και η μικρή λιμνούλα του, που προσκαλούν να σας δροσίσουν και να σας μαγέψουν με την ομορφιά τους.

Ένα σκηνικό βγαλμένο από παραμύθι που αξίζει να το ζήσετε!

View this post on Instagram

A post shared by Myrto | Nature & Outdoors (@aretimyrto)

<p>The post Ένας μικρός παράδεισος: Ο Καταρράκτης Μυλοποτάμου στις Πάδες Κόνιτσας first appeared on Epirus Explorer.</p>

Ο δρόμος είναι χωμάτινος, και ένα συμβατικό αυτοκίνητο μπορεί να φτάσει περίπου 300 μέτρα από το καταφύγιο. 

Η διαδρομή από το καταφύγιο προς τη Δρακόλιμνη είναι ανηφορική και περνάει μέσα από δάση με μαυρόπευκα, οξιές και ρόμπολα.

Μετά από περίπου μιάμιση ώρα πορείας φτάνουμε στα 2.000 μέτρα, όπου το τοπίο ανοίγει και η βλάστηση αραιώνει, καθώς βρισκόμαστε στην αλπική ζώνη.

Μπροστά μας υψώνεται η κορυφή του Σμόλικα στα 2.637 μέτρα, ενώ πίσω μας διακρίνεται η επιβλητική οροσειρά της Τύμφης, που μοιάζει με ζωγραφιά. 

Λίγο αργότερα και μετά από περίπου 3,5 χιλιόμετρα, το μονοπάτι μας συναντά εκείνο που ξεκινά από το χωριό Πάδες και επίσης οδηγεί στη Δρακόλιμνη. Από εδώ και πέρα, οι δύο διαδρομές ενώνονται. 

Μετά από περίπου 2 ώρες πεζοπορίας από το καταφύγιο, φτάνουμε στη μαγευτική Δρακόλιμνη. Κάνουμε μια μικρή στάση για φωτογραφίες και φαγητό, και στη συνέχεια συνεχίζουμε προς την κορυφή του Σμόλικα. 

Η διαδρομή είναι μέτριας δυσκολίας και ιδιαίτερα ανηφορική. Αν και ήταν καλοκαίρι, οι καιρικές συνθήκες ήταν ευνοϊκές με θερμοκρασία γύρω στους 25 βαθμούς και συννεφιά, γεγονός που διευκόλυνε την ανάβαση.

Μοναδική εμπειρία η εντυπωσιακή θέα σε όλη τη διάρκεια της διαδρομής. Μετά από περίπου μία ώρα, φτάνουμε στην κορυφή, αν και σε άλλες καιρικές συνθήκες, η ανάβαση μπορεί να διαρκέσει περισσότερο, λόγω της απότομης κλίσης του μονοπατιού κοντά στην κορυφή. 

Το μονοπάτι (από το καταφύγιο) είναι ευδιάκριτο και καλά σηματοδοτημένο, με συνολική διάρκεια περίπου 3 με 3,5 ώρες για τα 7 χιλιόμετρα της διαδρομής. Είναι μια υπέροχη πεζοπορική διαδρομή που μπορεί να ολοκληρωθεί άνετα σε μια ημέρα.

<p>The post Δρακόλιμνη και κορυφή Σμόλικα: Μία αξέχαστη πεζοπορική εμπειρία first appeared on Epirus Explorer.</p>

Σύμφωνα με το μύθο ένας δράκος που κατοικούσε σε αυτήν ερχόταν σε διαρκή διαμάχη με το δράκο που κατοικούσε στη λίμνη του Σμόλικα.

Λέγεται ότι ο Αλή Πασάς προσπάθησε να ανέβει στη λίμνη, αλλά μια καλοκαιρινή καταιγίδα ματαίωσε το σχέδιό του.

Σύμφωνα με έρευνες το βάθος της λίμνης δεν ξεπερνά τα 5 μέτρα. Στα νερά της ζει ο αλπικός Τρίτωνας, ένα σπάνιο είδος αμφίβιου που προστατεύεται από την ελληνική και την ευρωπαϊκή νομοθεσία. 

Η διαδρομή για το καταφύγιο ακολουθεί ένα καλοσχηματισμένο μονοπάτι και περνά από τις βρύσες Αβραγώνια, Αντάλκη, Τράφο και Κρούνα.

Συνήθως οι τρεις πρώτες έχουν νερό και τα κιόσκια βοηθούν για ολιγόλεπτη στάση και ξεκούραση. Στη διαδρομή έχετε δεξιά τις εντυπωσιακές ορθοπλαγιές των Πύργων του Παπίγκου (ή της Αστράκας). Σε τρεις ώρες περίπου βρίσκεστε στο καταφύγιο. 

Το καταφύγιο βρίσκεται στη θέση Ραδόβολη στον αυχένα που σχηματίζεται μεταξύ της κορυφής της Αστράκας και του Λάπατου και πάνω από το οροπέδιο των λιμνών σε υψόμετρο 1950 μέτρων.

Παρέχει τη δυνατότητα φιλοξενίας 52 ατόμων, ανήκει στην Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας – Αναρρίχησης (Ε.Ο.Ο.Α.) και κατασκευάστηκε με πρωτοβουλία του Ε.Ο.Σ. Ιωαννίνων και της ορειβατικής ομάδας Παπίγκου, το 1966. Αποτελεί ορμητήριο για όλες τις ορειβατικές και αναρριχητικές διαδρομές προς της κορυφές της Τύμφης. Από την άνοιξη του 2004 άρχισε να λειτουργεί και η δεύτερη πτέρυγα του καταφυγίου.

Τους καλοκαιρινούς μήνες το καταφύγιο λειτουργεί καθημερινά και προσφέρεται φαγητό, ενώ το χειμώνα κατόπιν συνεννόησης με τον υπεύθυνο.

Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 6973 223100 (υπεύθυνος καταφυγίου Γεώργιος Ροκάς) και https://www.astrakarefuge.com/el/

Από εκεί χρειάζεστε 1 ώρα και 30  περίπου λεπτά για τη Δρακόλιμνη.

Από το καταφύγιο κατηφορίζετε το μονοπάτι, περνάτε τη «Λάκκα Τσουμάνη» με την εποχική λίμνη (1750 μέτρα).

Στην ίδια λάκκα υπάρχουν πολλές πηγές και άλλες μικρότερες εποχικές λίμνες. Συνεχίζετε με ανηφορική κατεύθυνση και σε 1 ώρα και 15 λ. βρίσκεστε στη Δρακόλιμνη. 

Ανεξάρτητα με την εποχή που επισκέπτεται κάποιος την περιοχή, η φύση προσφέρει εικόνες εκπληκτικές.

Η ματιά αγκαλιάζει την απεραντοσύνη του τοπίου, σταματάει στις δύο κορφές της Γκαμήλας (τα τσεκούρια), συνεχίζει στις κορυφογραμμές του Πλόσκου, αιχμαλωτίζεται στον όγκο της Αστράκας, διατρέχει τα αλπικά λιβάδια της Τύμφης και τέλος γαληνεύει στην ηρεμία της λίμνης. 

Στα βόρεια το τοπίο είναι ακόμη πιο άγριο με απότομες πλαγιές και χαράδρες που καταλήγουν στον ποταμό Αώο. Η θέα φτάνει μέχρι τα χωριά της Λάκκας του Αώου και τις κορυφές του Σμόλικα. 

View this post on Instagram

A post shared by Myrto | Nature & Outdoors (@aretimyrto)

<p>The post Δρακόλιμνη Τύμφης – Μια υπέροχη διαδρομή στον ορεινό κόσμο της Ηπείρου first appeared on Epirus Explorer.</p>

Είναι από τους πιο όμορφους και καλοδιατηρημένους οικισμούς του Ζαγορίου. Και δεν είναι μόνον η αρχιτεκτονική του αλλά και η εκπληκτική τοποθεσία μέσα στον Εθνικό Δρυμό Βίκου – Αώου, κάτω από την επιβλητικό σχηματισμό της Αστράκας και των άλλων κορφών, μια μοναδική εικόνα φυσικής ομορφιάς.

Αποτελείται από δύο συνοικίες, το Μεγάλο και το Μικρό Πάπιγκο, οι οποίες παρά το ότι βρίσκονται σε απόσταση 15 περίπου λεπτών με το αυτοκίνητο αποτελούν μία κοινότητα. Το Μεγάλο Πάπιγκο βρίσκεται σε υψόμετρο 900 μέτρων και το Μικρό Πάπιγκο σε υψόμετρο 980 μέτρων.

Για να φτάσει κανείς στο Μεγάλο Πάπιγκο ακολουθεί το δρόμο από Αρίστη, περνάει τη γέφυρα του ποταμού Βοϊδομάτη και ανηφορίζει 7.5 περίπου χλμ. οδηγώντας στα «καγκέλια», τον ελικοειδή δρόμο με τις 14 «κλειστές» στροφές και την εκπληκτική θέα. Συνεχίζοντας από το Μεγάλο Πάπιγκο φτάνει στο Μικρό Πάπιγκο, όπου και ο δρόμος τελειώνει.

Ιστορικά στοιχεία για το Πάπιγκο

Γενικές ιστορικές πληροφορίες

Αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν κατοίκηση της περιοχής από την προϊστορική εποχή. Σύμφωνα με τον ιστοριοδίφ Ι. Λαμπρίδη (κεφ. 8  σελ.25) το χωριό κτίστηκε αμέσως μετά τη θεμελίωση  ης πρώτης εκκλησίας του Αγίου Βλασίου το 912 «επί Κωνσταντίνου αυτοκράτορος». Τότε βρέθηκαν ρωµαϊκές λόγχες και βυζαντινά νοµίσµατα.

Ο Ι. Λαμπρίδης στα Ζαγοριακά (σελ. 24) αναφέρει ότι παλιά η λέξη Πάπιγκο αναφερόταν σε  επαρχία που αποτελούνταν από πολλά χωριά. Στις ημέρες του όμως ήταν μια κωμόπολη που διαιρούνταν σε δύο τμήματα (μαχαλάδες) και χωρίζονταν από ένα ρυάκι, στο οποίο είχε  κτιστεί πέτρινη γέφυρα το 1854 με έξοδα του Αναστασίου Λώλη. Το μεγαλύτερο τμήμα ήταν  κτισμένο σε μία ομαλή και γεμάτη τρεχούμενα νερά κοιλάδα. Αριθμούσε περί τους 700 κατοίκους, είχε 100 σπίτια και ήταν η πρωτεύουσα της επαρχίας και συγκέντρωνε  δικαστήρια και εργαστήρια. Το δε μικρό τμήμα κτισμένο στους πρόποδες της Ραδόβολης και σε απόσταση από το μεγάλο περί τα 20 λεπτά είχε 400 κατοίκους και 47 σπίτια.

Η ονομασία

Σύμφωνα με τον Κώστα Ευ. Οικονόμου (ΤΑ ΟΙΚΩΝΥΜΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ) το τοπωνύμιο θεωρείται αλβανικός σχηματισμός και αποδίδεται σε σύνθεση τού αλβανικού στερητικού pa και τού ουσιαστικού peng (= ενέχυρο, όμηρος). Είναι δύσκολο να εξακριβώσει κάποιος τις ιστορικές συνθήκες οι όποιες συντέλεσαν στη δημιουργία τού τοπωνυμίου. Η ίδια ετυμολογία πρέπει να ισχύει και για την ονομασία του βουνού της Αλβανίας Maja e Papingut («ή κορυφή τού Papingu») πού βρίσκεται περίπου 31 χιλιόμετρα ΒΔ τού Παπίγκου.

Σχολεία

Πηγή: https://web.archive.org/web/20100909151559/http://www.papigo.gr/el/politismos/architectoniki_03.php

Στο Μεγάλο Πάπιγκο δίπλα από την εκκλησία του Αγίου Βλασίου βρίσκεται το σχολικό κτίριο του Μεγάλου Παπίγκου. Ανεγέρθηκε το 1897 με δαπάνες του Μιχαήλ Πολυχρονίου, όπως αναφέρεται σε εντοιχισμένη πλάκα του προαυλίου.

Παλιότερα και ως το 1971 λειτουργούσαν δύο σχολεία στο Μικρό και το Μεγάλο Πάπιγκο. Σήμερα, λειτουργεί δημοτικό σχολείο στο Μεγάλο Πάπιγκο.

Τη μεγαλύτερη συμβολή στη λειτουργία και την οικονομική επιβίωσή του είχε ο ευεργέτης του Παπίγκου Μιχαήλ Αναγνωστόπουλος, ο οποίος το 1888 ίδρυσε στο Πάπιγκο τα «Καλλίνεια» Σχολεία, σχολαρχείο, δύο δημοτικά, ένα στο Μεγάλο κι ένα στο Μικρό Πάπιγκο και νηπιαγωγείο στη μνήμη της μητέρας του Καλλίνης. Στο χώρο του σχολείου στεγάζεται και η πολύτιμη βιβλιοθήκη 1200 τόμων, του Μιχαήλ Αναγνωστόπουλου, η οποία μεταφέρθηκε από τη Βοστώνη στο Πάπιγκο. Από τους 1200 τόμους που περιείχε η βιβλιοθήκη σώζονται σήμερα αρκετοί, μετά τις καταστροφές που υπέστησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου

Αρχιτεκτονική

Το Πάπιγκο (Μικρό και Μεγάλο) είναι κτισμένο όπως όλα τα χωριά στο Ζαγόρι. Στην χρονική περίοδο 1750 – 1850 τα σπίτια που κτίστηκαν είναι ψηλότερα, άνετα, με ξύλινα δωμάτια και τα περισσότερα με ωραίο διάκοσμο στα ταβάνια και τους τοίχους.

Οι μαστόροι που κατασκεύαζαν τα σπίτια κατάγονταν ως επί το πλείστον από τα χωριά της Κόνιτσας αλλά και από τα χωριά των Τζουμέρκων και ήταν οργανωμένοι σε συντεχνίες (μπουλούκια). Οι ζωγράφοι που διακοσμούσαν τους τοίχους κατάγονταν κυρίως από το χωριό Χιονιάδες της Κόνιτσας.

Στα περισσότερα χωριά του Ζαγορίου καθώς και σε αρκετά σπίτια του Παπίγκου, σώζεται σήμερα ένας μεγάλος αριθμός σπιτιών, που έχουν λαϊκές τοιχογραφίες στο εσωτερικό τους.

Τι να δείτε στο Μεγάλο και το Μικρό Πάπιγκο

Οι Οβίρες Ρογκοβού

Όταν φύγετε από το Μεγάλο Πάπιγκο και κατευθυνθείτε προς το Μικρό Πάπιγκο, μόλις σε 1 χλμ. θα παρατηρήσετε μια μικρή γέφυρα και μια πινακίδα. Παρκάρετε εκεί και ακολουθήστε το μονοπάτι για να θαυμάσετε τις Οβίρες Ρογκοβού ή αλλιώς Κολυμπήθρες. Πρόκειται για λάκκους στα ασβεστολιθικά πετρώματα που δημιουργήθηκαν από την κίνηση των νερών του ρέματος του Ρογκοβού.

Διαδρομές

Το Πάπιγκο βρίσκεται σε μια περιοχή που συνδυάζει μοναδικά την ομορφιά του φυσικού και του ανθρωπογενούς τοπίου και περιλαμβάνει πολλούς διαφορετικούς προορισμούς και διαδρομές. Η περιοχή προσφέρεται για πεζοπορία, ορειβασία, αναρρίχηση, ράφτιγκ, ποδήλατο βουνού, αλλά και περιπάτους στους γύρω παραδοσιακούς οικισμούς. Ένας ιδανικός τόπος για όλες τις εποχές του χρόνου.

Βέβαια η μεγάλη κίνηση των επισκεπτών, κυρίως στο Μεγάλο Πάπιγκο, η πληθώρα των καφέ – εστιατορίων και η στάθμευση των αυτοκινήτων στερεί από το χωριό ένα μεγάλο μέρος της αυθεντικότητάς του, δεν παύει όμως να γοητεύει τον επισκέπτη. 

Από τις δημοφιλέστερες πεζοπορικές διαδρομές είναι αυτή που οδηγεί από το Μικρό Πάπιγκο στη Δρακόλιμνη της Τύμφης σε υψόμετρο 2.050 μ. Β.Δ. της κορυφής του Πλόσκου. 

Η Δρακόλιμνη Τύμφης

Από τις δημοφιλέστερες πεζοπορικές διαδρομές είναι αυτή που οδηγεί από το Μικρό Πάπιγκο στη Δρακόλιμνη της Τύμφης.  Σύμφωνα με το μύθο ένας δράκος που κατοικούσε σε αυτήν ερχόταν σε διαρκή διαμάχη με το δράκο που κατοικούσε  στη λίμνη του Σμόλικα. Λέγεται ότι ο Αλή Πασάς προσπάθησε να ανέβει στη λίμνη, αλλά μια καλοκαιρινή καταιγίδα ματαίωσε το σχέδιό του. Δείτε αναλυτικές πληροφορίες για τη Δρακόλιμνη Τύμφης διαδρομή εδώ.

Εκκλησίες

Άγιος Βλάσιος 

Βρίσκεται στο Μεσοχώρι και κτίστηκε το 1852, στη θέση του παλιότερου ναού, του 912. Σε απόσταση λίγων μέτρων από το ναό, δεσπόζει το επιβλητικό και μεγαλοπρεπές καμπαναριό του (1887), το οποίο έχει ύψος 15 μ., εξαγωνικό σχήμα και μοιάζει με πύργο.

Αγία Παρασκευή 

Το πότε κτίστηκε δεν είναι γνωστό. Στην ανατολική πλευρά της σώζεται σκαλισμένη πέτρα με την ημερομηνία 1898.

Άγιος Γεώργιος 

Βρίσκεται στο Μεγάλο Πάπιγκο Ζαγορίου. Κτίστηκε το 1774 στον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής και ανακαινίσθηκε το 1880. Το καμπαναριό του Αγίου Γεωργίου είναι παραλληλόγραμμο, με ύψος που φτάνει τα δέκα μέτρα και διακοσμημένο με σκαλιστές μαύρες πλάκες που απεικονίζουν διάφορους Αγίους. Κτίστηκε γύρω στο 1830, όπως αναφέρεται σε εντοιχισμένη πλάκα του.

Ναός της Παναγίας

Βρίσκεται νοτιοανατολικά της συνοικίας Σιόποτο. Είναι διακοσμημένος με εξαιρετικές αγιογραφίες. Στην ανατολική πλευρά υπάρχει η ημερομηνία 1774.

Ταξιάρχες 

Ο μοναδικός ναός που υπάρχει στο Μικρό Πάπιγκο και έχει χαρακτηριστεί διατηρητέος από το Υπουργείο Πολιτισμού. Η χρονολογία κτίσης είναι άγνωστη. Υπολογίζεται ότι κτίστηκε στη σημερινή μορφή τον 18ο αιώνα.

Ξωκλήσια       

Παναγία Παλιουρής – Μικρή και απέριττη εκκλησία, αφιερωμένη στη γέννηση της Θεοτόκου. Άγιος Αθανάσιος.  Αϊ – Λιας σε απόσταση 15 λεπτών από το χωριό, σ’ ένα καταπράσινο λόφο. Η Αγία Κυριακή και οι Άγιοι Απόστολοι.

Γεφύρια

Το γεφύρι του Λάκκου

Πηγή: Γεφυρογραφία της Πίνδου, Σπύρος Ι. Μαντάς, Τόμος Β, Σελίδα 517

Βρίσκεται ανάμεσα στο Μικρό και το Μεγάλο Πάπιγκο, στη θέση Λάκκος. Είναι μονότοξο θεμελιωμένο  σε δυο κάθετους βράχους και συνδέει τους δύο οικισμούς με το παλιό μονοπάτι. Κτίστηκε το 1854, από τον Αναστάσιο Λώλη. Ο Αναστάσιος Ζορδοβούλης ή Λώλης από το Μικρό Πάπιγκο, εξασκώντας το επάγγελμα  του βικογιατρού αναδείχτηκε σε μεγάλο ευεργέτη και του χωριού του και της γύρω περιοχής. Λέγεται ότι παλιότερα υπήρχε εντοιχισμένη πλάκα που μαρτυρούσε το έτος κατασκευής και το χορηγό αλλά καταστράφηκε.

Το γεφύρι της Μπουλουγούνσας

Πηγή: Γεφυρογραφία της Πίνδου, Σπύρος Ι. Μαντάς, Τόμος Β, Σελίδα 518

Είναι ένα μικρό μονότοξο γεφυράκι και βρίσκεται δίπλα από τον ασφαλτόδρομο πριν τη στροφή του Μεγάλου Πάπιγκου. Γεφυρώνει στη θέση Μπουλουγούνσα τον ομώνυμο λάκκο, εκεί όπου παλιά ήταν οι κήποι των κατοίκων του Πάπιγκου. Δίπλα υπάρχει μια βρύση. Σύμφωνα με τον Ι. Λαμπρίδη ο  πρωτοσύγκελος Ματθαίος Παπα Αθανασίου κατέβαλε το ποσό των 6.000 γροσίων για την κατασκευή του γεφυριού  (1871) για την κατασκευή της γέφυρας και της κρήνης.

Η τοξωτή τσιμεντένια γέφυρα

Είναι η γέφυρα που βρίσκεται στον ποταμό Βοϊδομάτη και κτίστηκε με χρήματα Παπιγκιωτών, το 1923 και συνδέει την Αρίστη με το Πάπιγκο.

Που να μείνετε στο Μεγάλο και το Μικρό Πάπιγκο

Προτεινόμενα καταλύματα:

• Κατάλυμα Avragonio: Ένας ζεστός και φιλόξενος ξενώνας με θέα το κεντρικό Ζαγόρι. Κλείστε τη διαμονή σας εδώ.
• Κατάλυμα Pantheon: Ένα υπέροχο κατάλυμα με θέα τους πύργους της Αστράκας και ιδιαίτερα φιλόξενους ιδιοκτήτες. Κλείστε τη διαμονή σας εδώ.
• Κατάλυμα Mikro Papigo 1700 Hotel & Spa: Ένα ξενοδοχειακό συγκρότημα 5 αστέρων που βρίσκεται σε πανέμορφη τοποθεσία καταλαμβάνοντας την αριστερή πλαγιά του μικρού Πάπιγκου. Κλείστε τη διαμονή σας εδώ.

Φαγητό στο Μεγάλο και το Μικρό Πάπιγκο

Προτεινόμενα εστιατόρια:

• Κονάκι στο Μεγάλο Πάπιγκο
• Veranda 1700 στο Μικρό Πάπιγκο

<p>The post Παραμυθένιο Πάπιγκο: Το διασημότερο χωριό των Ζαγοροχωρίων first appeared on Epirus Explorer.</p>

Γύρω από το χωριό υψώνουν το ανάστημά τους οι πανύψηλοι ορεινοί όγκοι της Νότιας Πίνδου. Στα νότια, τα Αθαμανικά Όρη ή Τζουμέρκα (2429μ.) και βόρεια ο Λάκμος ή Περιστέρι (2294μ.). Ανάμεσά τους χύνει τα νερά του ο Καλαρρύτικος ή Χρούσιας ποταμός, παραπόταμος του Άραχθου.

Το  1815, όταν ο Γάλλος ιστορικός και διπλωμάτης Φ. Πουκεβίλ (Pouqueville, François Charles Hugues Laurent) έφτασε  στους Καλαρρύτες εντυπωσιάστηκε από την τοποθεσία του οικισμού. «Χτισμένος σε επάλληλα επίπεδα, άρχιζε από τα χείλη της αβύσσου και υψωνόταν  προς τα πάνω σε απόσταση εξακόσιες οργιές στη νότια πλευρά του βουνού Πάντουρε – Μουρέ (δασωμένο βουνό)» γράφει στο βιβλίο του «Ταξίδι στην Ελλάδα. Ήπειρος» (σελ 307).

Στα  βόρεια της κοινότητας εκτείνεται η τοποθεσία Μπάρος με τα ορεινά βοσκοτόπια. Σε υψόμετρο 2285 μέτρων βρίσκεται το πέρασμα του Μπάρου και η ψηλότερη ασφαλτοστρωμένη διαδρομή της Ελλάδας που ενώνει την Ήπειρο με τη Θεσσαλία. Στα βορειοδυτικά των Καλαρρυτών βρίσκεται το Συρράκο. Ανάμεσα στα δύο χωριά σχηματίζεται το φαράγγι του Σταυραετού και στο βάθος του ρέει ο Καλαρρύτικος ή Χρούσιας , παραπόταμος του Άραχθου.

Ιστορικά στοιχεία για τους Καλαρρύτες

Ευρήματα στην περιοχή του χωριού πιστοποιούν κατοίκηση από την εποχή του χαλκού. Ζώντας νομαδική ζωή και μετακινούμενοι διαρκώς από τα ορεινά στα πεδινά επέλεγαν κατάλληλες θέσεις ώστε να διατηρήσουν την ελευθερία τους. Οι επιδρομές των Σλάβων στις πεδινές περιοχές κατά τον 7ο αιώνα ανάγκασαν τους κατοίκους να ανέβουν και να εγκατασταθούν σε ορεινές και δυσπρόσιτες τοποθεσίες, όπως τα Τζουμέρκα, για μεγαλύτερη ασφάλεια.

Στην επιλογή της τοποθεσίας έπαιξαν ρόλο σημαντικοί παράγοντες: τα άφθονα βοσκοτόπια, απαραίτητα για τη βοσκή των κοπαδιών, το δυσπρόσιτο της περιοχής που τους εξασφάλιζε προστασία από τις ληστρικές επιδρομές, και οι δίοδοι επικοινωνίας με τη Θεσσαλία και την Άρτα. Αυτά τα  πλεονεκτήματα του τόπου προσέλκυσαν και άλλους κατοίκους από τις γύρω περιοχές οι οποίοι εγκαταστάθηκαν εκεί και ελλείψει καλλιεργήσιμης γης ασχολήθηκαν με την κτηνοτροφία. Από τον 12ο και 13ο αιώνα και ο οικισμός αποτελούσε τμήμα του Δεσποτάτου της Ηπείρου (1204-1430) και ήταν ανεξάρτητος.

Μετά την υποταγή των Ιωαννίνων στους Οθωμανούς (1430) κινδύνεψαν να γίνουν δούλοι στους σπαχήδες. Γιù αυτό οι Καλαρρυτινοί προτίμησαν να δηλώσουν υποταγή στη Βαλιδέ Σουλτάνα (μητέρα του σουλτάνου) (1478) και να εξασφαλίσουν σημαντικά προνόμια, όπως αυτονομία, ανεξαρτησία, αυτοδιοίκηση, ανεξιθρησκία, κ.ά., με μόνη υποχρέωση να πληρώνουν τους αναλογούντες φόρους.

Ο περιηγητής και στρατιωτικός William Leake αναφέρει ότι η δύναμη που είχαν τα χριστιανικά χωριά που ανήκαν στη Βαλιδέ Σουλτάνα ήταν πολύ μεγάλη. Πριν ο Αλή πασάς  γίνει διοικητής των Ιωαννίνων και πάψουν να ισχύουν τα προνόμια υπήρχαν 40 Τουρκικές οικογένειες στους Καλαρρύτες, αλλά με την επιρροή που είχαν οι Χριστιανοί εκείνη την εποχή με την προστασία της Βαλιδέ Σουλτάνας κατόρθωσαν να τους διώξουν από το χωριό και  μεταφέρθηκαν στη Βεντίστα (σημερινός Αμάραντος), στην αντίθετη πλευρά του Αχελώου. (Travels in Northern Greece τεύχος 1, σελ. 282)

Οι Καλαρρύτες σήμερα

Σήμερα οι Καλαρρύτες είναι ένα τυπικό βλαχοχώρι που ευτυχώς δεν έχει ερημώσει όπως άλλα χωριά και υπάρχει ζωή ακόμη και το χειμώνα. Περίπου 15-20 άτομα, οι περισσότεροι συνταξιούχοι. Το καλοκαίρι όμως γεμίζει από κόσμο, τόσο από τους επισκέπτες όσο και από τους Καλαρρυτινούς που έχουν επισκευάσει τα σπίτια τους και επισκέπτονται την πατρίδα τους.

Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία και τον τουρισμό. Στο χωριό, θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι δεν κυκλοφορούν αυτοκίνητα, γιατί τα καλντερίμια του δεν επιδέχονται κακομεταχείριση. Στο κέντρο του χωριού στην όμορφη πλακόστρωτη πλατεία που αποτελεί και το κέντρο της ζωής της κοινότητας, δεσπόζει ένας τεράστιος πλάτανος και τα μεγάλα σκαλοπάτια θυμίζουν θέατρο και χρησιμεύουν για κάθισμα των θεατών όταν γίνονται οι γιορτές και οι εκδηλώσεις.

Τι να δείτε στους Καλαρρύτες

Στα αξιοθέατα του χωριού συμπεριλαμβάνονται τα αρχοντικά των: Βούλγαρη, Μπαζάκη , Μπαρμπoύτη, Νέσση, Τουρτούρη, Παράσχη, Πατούνη, Ραφτάνη , Μπαικούση, Κωσταδήμα. Από αυτά, άλλα είναι διατηρημένα και άλλα ερειπωμένα.

Γεφύρια

Το γεφύρι Κουϊάσας (Νταμύρη)

Πέτρινο μονότοξο γεφύρι στο δρόμο που ανεβαίνει για το χωριό, στην ομώνυμη τοποθεσία, στα 742 μέτρα υψόμετρο, πάνω από τον Καλαρρύτικο ποταμό και σε ένα πολύ ωραίο φυσικό τοπίο μέσα στη χαράδρα του. Δυστυχώς η πυκνή βλάστηση το κάνει σχεδόν αθέατο.

Είναι προσιτό με μικρό μονοπάτι (υπάρχει σχετική πινακίδα στο δρόμο). Πρόκειται για ένα γεφύρι με θεμέλια στο βράχο και με βοηθητικό τοξωτό άνοιγμα. Χτίστηκε το 1800, άγνωστο από ποιον, με χρήματα που πρόσφεραν οι Καλαρρυτινοί για να μπορούν να περνάνε τα καραβάνια τους. Κάποια έργα συντήρησης έχουν γίνει αφού το γεφύρι έπαθε ζημιές από κατολισθήσεις. Αρκετά πιο πάνω από το γεφύρι βρίσκεται και ένας αναπαλαιωμένος νερόμυλος με μαντάνι και ντριστέλλα.

Το γεφύρι του Ραφτάνη ή του Σταθμού

Πέτρινο δίτοξο γεφύρι που βρίσκεται κάτω από το χωριό Κηπίνα (πρώην Αρμπορέσι) και γεφυρώνει τον Καλαρρύτικο ποταμό.

Εκτός από την πρώτη ονομασία του που παραπέμπει στον χορηγό λεγόταν και γεφύρι του Σταθμού (Πούντα αλ Σταθμόλου για τους Βλάχους κατοίκους της περιοχής) επειδή δίπλα υπήρχε τελωνείο των ελληνοτουρκικών συνόρων την περίοδο 1881-1912. 

Ο χορηγός του γεφυριού πρέπει να υπήρξε ο Χριστόδουλος Ραφτάνης (1752-1822) από τους Καλαρρύτες που εμπορευόταν στη Ζάκυνθο μέχρι το ξέσπασμα της επανάστασης και την καταστροφή του χωριού, οπότε και έφυγε οικογενειακώς και εγκαταστάθηκε στο νησί.

Όσο για τη χρονολογία κατασκευής, σύμφωνα με το Νίκο Παπακώστα ιστορητή των Τζουμέρκων και γεννημένο το 1833, το γεφύρι είναι από τα παλιά γεφύρια και τοποθετείται σε αυτά που κτίστηκαν πριν την προσάρτηση στο ελληνικό κράτος (1881) δηλ. τα «αρχαία» όπως ονομάζονταν

Πηγή: ΓΕΦΥΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ- ΣΠΥΡΟΣ Ι. ΜΑΝΤΑΣ  ΤΟΜΟΣ Β΄ σελ. 332

Το γεφύρι του Φίλου (ή Τουρτούρη)

Βρίσκεται κάτω από τους Καλαρρύτες, λίγο πριν αρχίσουν οι ανηφορικές στροφές για το χωριό. Γεφυρώνει τον Χρούσια, που μαζί με τον Καρλίμπους και το Ματσουκιώτικο δημιουργούν πιο κάτω τον Καλαρρύτικο (Ντουβιάκα). 

Εμφανές χαρακτηριστικό του γεφυριού είναι η τοιχοποιία του που είναι διαφορετικών εποχών λόγω αρκετών επεμβάσεων και ανακαινίσεων στο χρόνο. 

Σύμφωνα με πληροφορίες το γεφύρι είναι παλιό ως προς ένα μέρος της κατασκευής. Σύμφωνα με το ξεχασμένο σήμερα όνομά του κατασκευάστηκε από την εύπορη οικογένεια Τουρτούρη. Τα τρία αδέρφια  Δημήτριος, Γεώργιος και Κωνσταντίνος, δραστηριοποιούνταν εμπορικά  στη Βενετία και αλλού.

Η χρονολογία κατασκευής του το 1908 και η κατασκευή του από τον πρωτομάστορα κάποιον Φίλο από τα Άγναντα είναι ατεκμηρίωτη και θεωρείται ανακριβής. Ποτέ μάστορας, κατασκευαστής γεφυριού, δεν ονομάτισε έργο του και μάλιστα σε κτητορική  επιγραφή. Οι μαστόροι ήταν οι αφανείς ήρωες και οι χορηγοί εισέπρατταν  τη φήμη. 

Πηγή: ΓΕΦΥΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ- ΣΠΥΡΟΣ Ι. ΜΑΝΤΑΣ  ΤΟΜΟΣ Β΄ σελ. 340

Το γεφύρι του Καρλίμπους

Βρίσκεται  ανάμεσα στους Καλαρρύτες και το Ματσούκι, στο ποτάμι Καρλίμπους, χτισμένο ακριβώς στη θέση του προηγούμενου γεφυριού. Παλιά στην περιοχή υπήρχαν και λειτουργούσαν μύλος, μαντάνια και ντριστέλα.

Πηγή: ΓΕΦΥΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ- ΣΠΥΡΟΣ Ι. ΜΑΝΤΑΣ  ΤΟΜΟΣ Β΄ σελ. 337

Το γεφύρι του Συγκούνα

Είναι ένα πολύ όμορφο μονότοξο γεφύρι θεμελιωμένο  πάνω στα βράχια και γεφυρώνει στη θέση “Τσιάλη” τον Καλαρρύτικο ποταμό σύνορο Ελλάδας και Τουρκίας από το 1881 μέχρι το 1912. Βρίσκεται στο δρόμο από τη Μονή Κηπίνας προς Χριστούς.

Σύμφωνα με τον Ι. Λαμπρίδη ο ηγούμενος της Μονής Κηπίνας Καλλίνικος (1760) κατέβαλε το απαιτούμενο ποσό  για την ανέγερση του γεφυριού. Πάντως η ονομασία ίσως να παραπέμπει σε μεταγενέστερο επισκευαστή αφού στο κοντινό Συρράκο υπήρχαν πρόσωπα με το όνομα «Συγκούνης» ή «Συγκούνας».

Πηγή: ΓΕΦΥΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ- ΣΠΥΡΟΣ Ι. ΜΑΝΤΑΣ  ΤΟΜΟΣ Β΄ σελ. 330

Εκκλησίες, Μοναστήρια και Ξωκλήσια

Ο Άγιος Νικόλαος (πολιούχος του χωριού)

Mεγάλη τρίκλιτη βασιλική με εντυπωσιακό τρούλο. Άγνωστο πότε κτίστηκε αλλά μετά την καταστροφή του 1821 επισκευάστηκε θαυμάσια από τους παλιννοστούντες. Λόγω της τρισυπόστατης ιδιότητας τα τρία κλίτη είναι αφιερωμένα στον Άγιο Νικόλαο (κεντρικό), στον Άγιο Χαράλαμπο (δεξιό) και στους Αγίους Πάντες (αριστερό).   

Η Αγία Τριάδα

Χτίστηκε το 1818 αλλά το 1821 καταστράφηκε, επισκευάστηκε το 1846 για να καταστραφεί εκ νέου το 1943 από τα γερμανικά στρατεύματα. Πάλι όμως με χρηματικές δωρεές Καλαρρυτινών και Θεσσαλών επισκευάστηκε το 1999.

To χωριό επίσης έχει 7 αξιόλογα ξωκλήσια χτισμένα τριγύρω στην περιοχή.

Μονή Κηπίνας

Στο δρόμο για Καλαρρύτες ψηλά σε έναν κάθετο βράχο ύψους 40 μέτρων περίπου και πάνω από το φαράγγι που διαρρέει ο Καλαρρύτικος ποταμός υπάρχει ένας αθέατος θρησκευτικός θησαυρός. Η Μονή Κηπίνας αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου είναι χωμένη κυριολεκτικά στον βράχο έχοντας απεριόριστη θέα στις γύρω κορυφές. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή χτίστηκε το 1349 και ανήκει στον μικρό οικισμό του Μυστρά (παλιό Αρμπορούσι ή Αρμπορίση).

Δραστηριότητες

Ξεκινώντας από τις πιο εύκολες: Περίπατοι μέσα στο χωριό και στα κοντινά μονοπάτια, ψάρεμα της άγριας κόκκινης πέστροφας του Καλαρρύτικου ποταμού και κολύμπι στα καθαρά αλλά παγωμένα νερά του.

Υπάρχουν και οι δύσκολες αλλά εντυπωσιακές: Πεζοπορικές διαδρομές και ορειβασία στις γύρω τοποθεσίες του όρους Λάκμος που υψώνεται πάνω από το χωριό, ανάβαση στα ορεινά βοσκοτόπια του χωριού και στα υψίπεδα της Βερλίγκας της τρίτης «θρυλικής» δρακόλιμνης της Πίνδου.

Επίσης μια πολύ όμορφη διαδρομή (λίγο κουραστική) είναι η διάσχιση του μονοπατιού (3 χλμ. περίπου) που ενώνει τα δύο χωριά Καλαρρύτες-Συρράκο εδώ και αιώνες.

Με το αυτοκίνητο μπορεί να διασχίσει κανείς τον αυχένα του Μπάρου και να φτάσει μέχρι την Ανθούσα και το Χαλίκι και τα υπόλοιπα χωριά της περιοχής του Ασπροποτάμου.

Πλωτές καταβάσεις στους ποταμούς Καλαρρύτικο και Άραχθο αποτελούν μοναδική εμπειρία για τους λάτρεις αυτών των δραστηριοτήτων. Άλλωστε υπάρχουν γραφεία που διοργανώνουν τέτοιες δραστηριότητες.

Διαβάστε επίσης για την μαγευτική κυκλική περιπατητική διαδρομή Συρράκο – Καλαρρύτες εδώ.

Διαμονή

Τα τελευταία χρόνια ο οικισμός παρουσιάζει τουριστική ανάπτυξη. Τα παλιά αρχοντικά έχουν αναπαλαιωθεί και μετατραπεί σε καλαίσθητους ξενώνες συνδυάζοντας τον παραδοσιακό αρχιτεκτονικό χαρακτήρα με την άνετη διαμονή.

Φαγητό

Σε ένα κατ’ εξοχήν ορεινό μέρος οι ταβέρνες που είναι οικογενειακές επιχειρήσεις διατηρούν την παραδοσιακή κουζίνα με τις πατροπαράδοτες συνταγές και με κύρια προϊόντα τα κτηνοτροφικά (φημίζεται για τα ψητά και βραστά κρέατα). Μια ωραία σπεσιαλιτέ είναι οι νάνες βουνού (άγρια χόρτα που φυτρώνουν μετά το χιόνι) με τηγανητή φέτα, λάδι και λίγο σκόρδο. Ονομαστές και πεντανόστιμες οι ηπειρώτικες πίτες όπως χορτόπιτα, τυρόπιτα, τραχανόπιτα, γαλατόπιτα, ρυζόπιτα, πλατσί εντα (είδος ζυμαρόπιτας), μπατσαριά ή μασόντρα (παραλλαγή χορτόπιτας με ζύμη απο καλαμποκίσιο αλεύρι). Και φυσικά άγρια πέστροφα από το ποτάμι, ντόπιο τσίπουρο και κρασί.

<p>The post Καλαρρύτες – Το πανέμορφο παραδοσιακό χωριό first appeared on Epirus Explorer.</p>

Η πρόταση είναι αρκετά εντατική και απευθύνεται σε εκείνους που αγαπούν την εξερεύνηση και δεν διστάζουν να οδηγήσουν στους ορεινούς δρόμους για να ανακαλύψουν τα κρυμμένα διαμάντια της περιοχής. Αν σας αρέσει η περιπέτεια και η εξερεύνηση, αυτή η διαδρομή είναι ιδανική για εσάς!

Μη διστάσετε να μας στείλετε τις ερωτήσεις σας στα σχόλια κάτω από το άρθρο. Θα χαρούμε να απαντήσουμε στις απορίες σας ή να σας βοηθήσουμε να προσαρμόσετε την εκδρομή.

Ημέρα 1η: Μονοδένδρι και Βίτσα – Το ιδανικό ξεκίνημα

Διαμονή στα Ζαγοροχώρια

Για την πρώτη σας μέρα στα Ζαγοροχώρια, προτείνουμε να επιλέξετε να μείνετε στη Βίτσα ή το Μονοδένδρι. Και τα δύο αυτά χωριά προσφέρουν στρατηγικές τοποθεσίες για να εξερευνήσετε την περιοχή. Μετά το check-in στο κατάλυμά σας, αφιερώστε λίγο χρόνο για να χαλαρώσετε από το ταξίδι σας.

Προτεινόμενα καταλύματα:

• Ξενώνας “KATIKIA ZAGORI”: Ένας ζεστός και φιλόξενος ξενώνας με θέα το κεντρικό Ζαγόρι. Κλείστε τη διαμονή σας εδώ.
• Ξενώνας “Guesthouse Selini”: Ένα όμορφο αρχοντικό του 1846 που αναβιώνει και γίνεται ένας παραδοσιακός ξενώνας με όλες τις σύγχρονες ανέσεις. Κλείστε τη διαμονή σας εδώ.
• Ξενοδοχείο “Μονοδένδρι”: Ένα όμορφο ξενοδοχείο στο κέντρο του χωριού με μια ατμοσφαιρική παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Κλείστε τη διαμονή σας εδώ.
• Ξενοδοχείο “Zagori Philoxenia”: Ένας ζεστός και φιλόξενος χώρος με όλες τις σύγχρονες ανέσεις. Κλείστε τη διαμονή σας εδώ.

Βόλτα στο Μονοδένδρι

Ξεκινήστε την εξερεύνησή σας με μια χαλαρή βόλτα στο Μονοδένδρι. Επισκεφθείτε την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, όπου μπορείτε να απολαύσετε την πανοραμική θέα στο φαράγγι του Βίκου, ένα εκπληκτικό σημείο για να θαυμάσετε την απέραντη φυσική ομορφιά της περιοχής.

Απογευματινή εξερεύνηση στη Βίτσα

Τελειώστε τη μέρα σας με μια βόλτα στη Βίτσα. Το γραφικό αυτό χωριό προσφέρει όμορφες εικόνες και παραδοσιακή ατμόσφαιρα. Απολαύστε ένα παραδοσιακό δείπνο σε μία από τις τοπικές ταβέρνες, όπου η αυθεντική ηπειρώτικη κουζίνα θα σας μαγέψει με τις γεύσεις της.

Προτεινόμενα εστιατόρια:

• Εν Χώρα Βεζίτσα
• Η Στρούγκα Στη Βίτσα

Ημέρα 2η: Οξυά, Αρίστη και Πάπιγκο – Φύση και ιστορία

Οξυά – Η κορυφαία θέα του φαραγγιού του Βίκου

Τη δεύτερη μέρα, ξεκινήστε με μια βόλτα προς την Οξυά, ένα από τα πιο μαγευτικά τοπία της Χαράδρας του Βίκου. Το φαράγγι έχει μήκος 12 χιλιόμετρα, βάθος πάνω από 900 μέτρα και πλάτος 1.100 μέτρα, καταγράφοντας ρεκόρ Γκίνες ως το βαθύτερο φαράγγι στον κόσμο σε αναλογία με το πλάτος του.

Εξερεύνηση του Πέτρινου Δάσους

Στο δρόμο για την Οξυά, μπορείτε να επισκεφθείτε το Πέτρινο Δάσος, έναν θαυμάσιο σχηματισμό ασβεστολιθικών βράχων που μοιάζουν σαν να έχουν τοποθετηθεί από ανθρώπινο χέρι. Αποτελούνται από πέτρινες πλάκες, η μια πάνω στην άλλη, που μοιάζει να τις έχει τοποθετήσει ανθρώπινο χέρι. Έχουν ηλικία από 160 έως 35 εκατομμύρια χρόνια. Η διάβρωση από τη βροχή και τον άνεμο έχει φέρει αυτό το αποτέλεσμα.

Καφές στην Αρίστη

Στη συνέχεια, κατευθυνθείτε προς το χωριό Αρίστη για έναν καφέ ή ένα σνακ στην πλατεία του χωριού, απολαμβάνοντας τη γαλήνια ατμόσφαιρα και τη γραφική θέα. Είναι ένας από τους πλέον γνωστούς παραδοσιακούς οικισμούς στα Ζαγοροχώρια. Είναι κτισμένη στις βόρειες πλαγιές της Γκραμπάλας (ή Ρουνίκος για τους ντόπιους) σε υψόμετρο 640 μ. και έχει θέα προς τους εντυπωσιακούς βράχους της Τύμφης.

Επίσκεψη στον ποταμό Βοϊδομάτη και στο μοναστήρι της Σπηλιώτισσας

Αφήνοντας την Αρίστη, σε περίπου 3 χιλιόμετρα θα φτάσετε στον ποταμό Βοϊδομάτη και στο αριστοκρατικό γεφύρι της Αρίστης. Είναι ένα από τα αγαπημένα μας σημεία στα Ζαγοροχώρια.

Όταν περάσετε τη γέφυρα παρκάρετε το αυτοκίνητο και περπατήστε στη μικρή αλλά απολαυστική διαδρομή δίπλα από το Βοιδομάτη. Θα βρεθείτε σε ότι έχει απομείνει από ένα παλιό γεφύρι, όπως βλέπετε στη φωτογραφία παρακάτω.

Πριν περάσετε τη γέφυρα, μπορείτε να επισκεφθείτε το μοναστήρι της Σπηλιώτισσας, που βρίσκεται στην αριστερή όχθη του ποταμού, περίπου 5 χιλιόμετρα μετά την Αρίστη στο δρόμο προς το Πάπιγκο.

Όταν βρεθείτε στη μονή Σπηλιώτισσας, ανεβείτε στο απότομο αλλά διακριτό μικρό μονοπάτι που οδηγεί στο καμπαναριό. Από εκεί η θέα είναι φανταστική.

Εξερεύνηση στο Μεγάλο και Μικρό Πάπιγκο

Το επόμενο σημείο της διαδρομής σας είναι το Μεγάλο Πάπιγκο. Κάτω από την επιβλητική σκιά της Αστράκας, αυτό το πέτρινο χωριό μοιάζει με κόσμημα. Η θέα προς τον ορεινό όγκο της Τύμφης θα σας κόψει την ανάσα. Όταν φτάσετε παρκάρετε το αυτοκίνητό σας στην είσοδο του χωριού στο ευρύχωρο parking και εξερευνήστε το χωριό με τα πόδια, περπατώντας στα στενά σοκάκια του.

Όταν φύγετε από το Μεγάλο Πάπιγκο και κατευθυνθείτε προς το Μικρό Πάπιγκο, μόλις σε 1 χλμ. θα παρατηρήσετε μια μικρή γέφυρα και μια πινακίδα. Παρκάρετε εκεί και ακολουθήστε το μονοπάτι για να θαυμάσετε τις Οβίρες Ρογκοβού ή αλλιώς Κολυμπήθρες. Πρόκειται για λάκκους στα ασβεστολιθικά πετρώματα που δημιουργήθηκαν από την κίνηση των νερών του ρέματος του Ρογκοβού.

Ημέρα 3η: Τσεπέλοβο και Καταρράκτες Μπάλτα Ντι Στρίγκα – Μια αναζωογονητική εμπειρία

Βόλτα στο Τσεπέλοβο

Ξεκινήστε τη μέρα σας με μια επίσκεψη στο χωριό Τσεπέλοβο, ένα άλλο όμορφο χωριό του Ζαγορίου. Η ίδια η διαδρομή προσφέρει εκπληκτικά τοπία και η πέτρινη αρχιτεκτονική του χωριού είναι μαγευτική. Τα μικρά πέτρινα μονοπάτια οδηγούν στο σημείο αναφοράς του χωριού, την πλατεία του με το μεγάλο δέντρο.

Γέφυρα Καπετάν Αρκούδα και γεφύρι του Κόκκορη

Στο δρόμο σας προς το Τσεπέλοβο, θα συναντήσετε τη γέφυρα Καπετάν Αρκούδα και το εντυπωσιακό γεφύρι του Κόκκορη. Στη συνέχεια, κατευθυνθείτε προς το Ηλιοχώρι, ένα από τα βλαχοχώρια του Ζαγορίου.

Επίσκεψη στο Ηλιοχώρι

Στην πλατεία, ο τεράστιος πλάτανος, το καμάρι του χωριού, λέγεται ότι είναι πάνω από χίλια χρόνια και είναι ο μεγαλύτερος στο Ζαγόρι και από τους μεγαλύτερους στην Ελλάδα. Δίπλα στην πλατεία βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Νικολάου που ανακαινίστηκε το 1850.

Καταρράκτες Μπάλτα Ντι Στρίγκα

Μην χάσετε την ευκαιρία να περπατήσετε στους καταρράκτες Μπάλτα Ντι Στρίγκα. Η πεζοπορία είναι σχετικά εύκολη και οδηγεί στους μαγευτικούς καταρράκτες, προσφέροντας μια αναζωογονητική εμπειρία μέσα στη φύση.

Επίσκεψη στη Σαρακατσάνικη Στάνη

Τελειώστε το ταξίδι σας με μια επίσκεψη στη Σαρακατσάνικη Στάνη, μια πιστή αναπαράσταση σαρακατσάνικου εποχικού οικισμού. Καλύπτει συνολική έκταση 16 στρεμμάτων και περιλαμβάνει τα παραδοσιακά «κονάκια» και τους χώρους φύλαξης των ζώων.

Είτε είστε λάτρεις της φύσης, είτε της ιστορίας και της παράδοσης, τα Ζαγοροχώρια έχουν κάτι ξεχωριστό να σας προσφέρουν. Ελπίζουμε αυτός ο οδηγός να σας εμπνεύσει και να σας βοηθήσει να οργανώσετε ένα αξέχαστο ταξίδι σε αυτόν τον μαγευτικό προορισμό.

Άλλες επιλογές

• Σε περίπτωση που θέλετε να αλλάξετε λίγο το πρόγραμμα, μπορείτε να μείνετε ένα βράδυ στη Βίτσα και ένα βράδυ στο Μεγάλο Πάπιγκο. Σε αυτή την περίπτωση προτείνουμε το κατάλυμα Avragonio που έχει συγκλονιστική θέα. Δείτε το εδώ.

Καλή σας διαμονή και καλές εξερευνήσεις!

<p>The post Μία τριήμερη περιπέτεια στα Ζαγοροχώρια first appeared on Epirus Explorer.</p>

Είναι ένα από τα χωριά της παραμεθορίου και οι διάφορες ιστορικές περίοδοι, τα πάσης φύσεως πολεμικά γεγονότα και οι στρατιωτικές συγκρούσεις επηρέασαν το χωριό όπως και την περιοχή. Σήμερα το Πλαίσιο διατηρεί πολλά από τα παλιά αρχοντικά που μαρτυρούν τα παλιά χρόνια της οικονομικής ακμής. Η εσωτερική μετακίνηση και παράλληλα η εξωτερική μετανάστευση ερήμωσαν το χωριό. 

Ιστορικές πληροφορίες σχετικά με τον οικισμό Πλαίσιο

Σύμφωνα με την παράδοση, οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής προήλθαν από το Κασνέτσι που ήταν κτισμένο πάνω στα ερείπια της αρχαίας πόλης Φυλάκη η οποία είχε πληθυσμό περίπου 4.000 κατοίκους, κάτι που τεκμηριώνεται από την ύπαρξη πολλών ναών, νεκροταφείων και του κάστρου. Το κάστρο πιθανόν χτίστηκε τον 6ο αιώνα κατά την περίοδο του Ιουστινιανού ως μέρος του προγράμματος για την ενίσχυση της άμυνας των πόλεων.

Το Κασνέτσι υπέστη πολλαπλές επιθέσεις και τελικά καταστράφηκε και εγκαταλείφθηκε μεταξύ του 7ου και του 11ου αιώνα. Οι κάτοικοι μετακινήθηκαν προς το λεκανοπέδιο της Πλεσίβιτσας, ίδρυσαν νέους οικισμούς και ασχολήθηκαν κυρίως με την κτηνοτροφία, επωφελούμενοι από την αφθονία των νερών και τη δυσπρόσιτη σε επιδρομές τοποθεσία.

Το 1350 κάτοικοι των πρώτων οικισμών δημιούργησαν το νέο οικισμό της Αγίας Μαρίνας, ο ο οποίος αργότερα ονομάστηκε Πλησίβρυσα – που σημαίνει “κοντά στην πηγή” – και με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε σε Πλησίβιτσα. Μέχρι το 1400, το όνομα είχε μετατραπεί στην τελική του μορφή, Πλεσίβιτσα. Το 1431, το χωριό είχε 41 οικογένειες, περίπου 250 κατοίκους, και τον Ιερό Ναό της Αγίας Μαρίνας στην πιο επίπεδη περιοχή.

Μετά την Τουρκική κατάκτηση οικογένειες από τη Βόρεια Ήπειρο, την περιοχή των Ιωαννίνων και της Μακεδονίας κατέφυγαν στην Πλεσίβιτσα αναζητώντας ασφάλεια. Το χωριό διοικούνταν με το σύστημα της Δημογεροντίας, την εκλεγμένη δηλαδή διοίκηση των τοπικών αρχόντων, που διαχειριζόταν όλες τις υποθέσεις της κοινότητας. Κατά τον 18ο αιώνα, η κοινότητα αναπτύχθηκε σε μια πυκνοκατοικημένη και καλά οργανωμένη κοινωνία, με εκκλησίες, πετρόκτιστα σπίτια και δρόμους, που αντανακλούσαν την ευημερία του οικισμού.

Από το 1780 και για περίπου πενήντα χρόνια, λειτούργησε το πρώτο σχολείο, ενώ το 1873 δημιουργήθηκε ένα νέο, μεγαλύτερο κτίριο το οποίο λειτούργησε ως Αρρεναγωγείο. Το παλιό κτίριο σχολείου μετατράπηκε σε Παρθεναγωγείο, αφιερωμένο στη βασική εκπαίδευση των κοριτσιών. Το 1899, το χωριό διέθετε Ελληνικό Δημοτικό Σχολείο, Παρθεναγωγείο και Νηπιαγωγείο.

Πηγή: ΠΛΕΣΙΒΙΤΣΑ, Πέγκας Ιωάννης

Η ονομασία του χωριού

Σύμφωνα με την παράδοση, η αρχική ονομασία της κοινότητας ήταν Πλησίβρυσα («πλησίον βρύσης»). Μέσα σε μερικά χρόνια, το όνομα μετατράπηκε σε Πλησίβιτσα και μέχρι το έτος 1400, είχε εξελιχθεί σε Πλεσίβιτσα, αντανακλώντας τη σλαβική επιρροή στην περιοχή.

Το 1928, αποφασίστηκε να αλλαχθεί το όνομα του χωριού σε Παράβρυσος, δηλαδή “δίπλα στη βρύση”. Παρ’ όλα αυτά, μετά από δύο χρόνια, κάποιοι κάτοικοι διαφώνησαν με τη νέα ονομασία και τελικά επικράτησε η αλλαγή της σε Πλαίσιο, όνομα που διατηρείται μέχρι σήμερα. Η επιλογή αυτού του ονόματος δικαιολογήθηκε με το ότι ανταποκρίνεται στη φυσική τοποθεσία του χωριού, το οποίο περιβάλλεται από βουνά, παρομοιάζοντάς το με “κορνίζα”. Παρά την αλλαγή, κάποιοι που δεν ικανοποιήθηκαν με την νέα ονομασία συνέχισαν να χρησιμοποιούν την παραλλαγή “Πλέσιον”, θεωρώντας ότι αυτή έμοιαζε περισσότερο με το παραδοσιακό όνομα του τόπου.

Πηγή: ΠΛΕΣΙΒΙΤΣΑ, Πέγκας Ιωάννης

Οι ασχολίες και τα επαγγέλματα στον οικισμό Πλαίσιο

Η καλλιέργεια αμπελιών αποτελούσε την κύρια δραστηριότητα των κατοίκων από τις αρχές της εγκατάστασής τους στην περιοχή και η εκμετάλλευσή της πήρε τεράστιες διαστάσεις. Η εισαγωγή της ελαιοκαλλιέργειας ξεκίνησε με το ξερίζωμα των αμπελιών στην πεδιάδα της Πλεσίβιτσας. Στα χρόνια της παραγωγής του ελαιόλαδου λειτουργούσαν έξι ελαιοτριβεία.

Τα λιβάδια και οι χερσαίες καλλιέργειες λόγω εδάφους εκτάσεις των γύρω λόφων και βουνών επαρκούσαν για τη βοσκή των κοπαδιών της Πλεσίβιτσας. Παράλληλα, στο χωριό υπήρχαν επαγγελματίες όπως ραφτάδες, τσαρουχάδες και παπλωματάδες, ενώ οι σιδηρουργοί ξεπερνούσαν τους δεκαπέντε, παράγοντας είδη που βρίσκαν μεγάλη απήχηση τόσο εντός όσο και εκτός του χωριού, ειδικά προς τη Βόρεια Ήπειρο και τα γύρω χωριά.

Επιπρόσθετα, υπήρχαν τεχνίτες ειδικευμένοι στην επισκευή και αντικατάσταση εξαρτημάτων όπλων, με τους Κονταξαίους να ειδικεύονται στα κοντάκια όπλων και τους Σκαγαίους στην κατασκευή σκαγιών, λαμβάνοντας τα επώνυμά τους από την τέχνη τους. Άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες περιελάμβαναν τους κατασκευαστές αλευρόμυλων, τους βαρελάδες, τους σαμαράδες και τους πεταλωτές, με τη βυρσοδεψία και την επεξεργασία δερμάτων να αποτελούν άλλες σημαντικές τοπικές επιχειρήσεις.

Το Πλαίσιο επίσης διέθετε πάνω από είκοσι παντοπωλεία, που προσέφεραν τα πάντα, από τρόφιμα και υφάσματα μέχρι εργαλεία και πρώτες ύλες για οικοδομές, καλύπτοντας κάθε ανάγκη των κατοίκων.

Πηγή: ΠΛΕΣΙΒΙΤΣΑ, Πέγκας Ιωάννης

Το εμπόριο

Η τοπική οικονομία στηριζόταν σημαντικά στο εμπόριο, το οποίο δεν περιοριζόταν μόνο στις παρακείμενες περιοχές αλλά επεκτεινόταν και σε πιο απομακρυσμένες αγορές. Οι εμπορικές τους συναλλαγές έφταναν μέχρι και τις Θεσσαλονίκη, Σέρρες, Αδριανούπολη, Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη, ενώ μέσω Κέρκυρας, τα προϊόντα τους ταξίδευαν μέχρι τη Βενετία, την Τεργέστη, το Κάιρο και το Παρίσι με καράβια.

Κάθε Σάββατο στο χωριό γινόταν παζάρι στα καταστήματα της κεντρικής πλατείας, το οποίο προσέλκυε επισκέπτες από την ευρύτερη περιοχή.

Το εμπόριο βρισκόταν στο απόγειο του κατά τον 18ο αιώνα, συνέχισε να ακμάζει κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα και διατηρήθηκε έντονο μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Ωστόσο, ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και η καταστροφική πυρπόληση της Πλεσίβιτσας το 1943 έθεσαν τέλος στην οικονομική της ακμή. Το ενεργό δημογραφικό στοιχείο του χωριού αναγκάστηκε να μετακινηθεί αναζητώντας εργασία σε άλλα μέρη, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας.

Πηγή: ΠΛΕΣΙΒΙΤΣΑ, Πέγκας Ιωάννης

Με καταγωγή από την Πλεσίβιτσα

H Κυρά-Βασιλική

H σκληρή ενηλικίωση και επιβίωση ενός κοριτσιού στα ταραγμένα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

Από την Πλεσίβιτσα είναι και η καταγωγή της Βασιλικής  Κονταξή  (1789 – 1835) που είναι  γνωστή ως Κυρά-Βασιλική. Υπήρξε ένα ξεχωριστό πρόσωπο στην ιστορία. Ευνοούμενη και υπό την προστασία του Αλή Πασά, έγινε η τελευταία του σύζυγος. Κόρη του Κίτσου Κονταξή, απήχθη το 1805 από τους ανθρώπους του Αλή Πασά, ο οποίος είχε διατάξει τη λεηλασία της περιοχής Πλεσιβίτσας και τη σφαγή των κατοίκων με την κατηγορία της υπόθαλψης κιβδηλοποιών. Το άτυχο κορίτσι  παραδόθηκε στα Ιωάννινα στον Αλή πασά. Οι ικεσίες της απέτρεψαν τη σφαγή. Ο Αλή Πασάς τη νυμφεύτηκε το 1808, παρά τις αντιρρήσεις της πρώτης γυναίκας του Εμινέ. Ασκούσε σημαντική επιρροή στον Αλή υπέρ των Ελλήνων, και διατήρησε τη χριστιανική της πίστη. Πιθανόν να γνώριζε και το μυστικό της Φιλικής Εταιρείας.

Συμμερίστηκε ως το τέλος την τύχη του Αλή Πασά και τις τελευταίες μέρες της ζωής του βρέθηκε πλάι του. Ο Αλή πασάς  προαισθανόμενος το τέλος του διέταξε τον έμπιστό του Θανάση Βάγια να σκοτώσει την Βασιλική μετά το θάνατό του κάτι που δεν έκανε ο δεύτερος.

Μετά το θάνατο του Αλή Πασά, η Βασιλική, μαζί με τον Θανάση Βάγια και τον αδελφό της Σίμο, μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη το 1822. Με τη μεσολάβηση του Οικουμενικού Πατριάρχη, απελευθερώθηκε και φιλοξενήθηκε στο Πατριαρχείο. Το Πατριαρχείο την φιλοξενούσε σε σπίτια συνδεδεμένα με την Φιλική Εταιρεία, κάτι που ενισχύει τη θεωρία της συμμετοχής της στην Εθνεγερσία. Παρά την αναζήτηση των θησαυρών του Αλή, μόνο ένα μικρό μέρος της περιουσίας του εντοπίστηκε και κατασχέθηκε.

Η Βασιλική εξορίστηκε στην Προύσα το 1828, όπου έγινε αποδεκτή. Στην Προύσσα βρέθηκε με σοβαρή περιουσία στα χέρια της την οποία  διέθετε σε ευεργεσίες ναών και μοναστηριών.  Αργότερα η Υψηλή Πύλη αναγκάστηκε να την ανακαλέσει μαζί και όλους τους άλλους εξόριστους με τη μέριμνα  του Φαναριού.

Για την κυρά -Βασιλικὴ δόθηκε η εντολή  να επιστρέψει στην Ήπειρο. Το 1830 έφτασε στη Θεσσαλία και πήγε στο Ναύπλιο ζητώντας την προστασία του κυβερνήτη Καποδίστρια . Θεωρείται βέβαιο ότι  του ανέφερε για τους θησαυρούς του Αλή πασά αλλά η μετέπειτα δολοφονία του Καποδίστρια  άφησε ανεξιχνίαστη τη μοίρα των θησαυρών του Αλή πσά.

Από το Ναύπλιο κατέφυγε στο Μεσολόγγι όπου και αντιμετώπισε την περιφρόνηση και απομόνωση, με τη ζωή της να καταλήγει σε μοναξιά και αλκοολισμό. Πέθανε το 1835 και ενταφιάστηκε στο Αιτωλικό.

Πηγή: Άρθρο Αρχιμ. Ανθίμου Κουκουρίδη, νυν Μητροπ. Αλεξανδρουπόλεως

Ο Δημήτριος Ευαγγελίδης

Η Πλεσίβιτσα, σήμερα γνωστή ως Πλαίσιο στη Θεσπρωτία, είναι η γενέτειρα του Δημητρίου Ευαγγελίδη, ο οποίος έζησε από το 1886 ή 1888 έως το 1959. Ο Ευαγγελίδης ήταν μια διακεκριμένη προσωπικότητα στον ακαδημαϊκό κόσμο, αφιερώνοντας τη ζωή του στην αρχαιολογία, την αισθητική και την κριτική τέχνης, με πλούσια συνεισφορά στην αρχαιολογική έρευνα και πανεπιστημιακή διδασκαλία.

Η εκπαιδευτική του πορεία ξεκίνησε στην παιδική του ηλικία στο Πλαίσιο, όπου διδάχτηκε τα πρώτα του γράμματα, και συνεχίστηκε στη Φιλιππούπολη (σημερινή Πλόβντιβ) στη Βουλγαρία, όπου ενίσχυσε τη βασική του εκπαίδευση στο εκεί Ελληνικό Γυμνάσιο. Την ακαδημαϊκή του κατάρτιση ολοκλήρωσε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου απέκτησε βαθιές γνώσεις που τον οδήγησαν στην Αρχαιολογική Υπηρεσία το 1908.

Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους, η κυβέρνηση τον ανέθεσε με την καταγραφή και μελέτη αρχαιολογικών και μεσαιωνικών μνημείων στην Ήπειρο, επιβεβαιώνοντας την εξαιρετική του ικανότητα και αφοσίωση στην αρχαιολογία. Η δράση του περιλαμβάνει τη διεύθυνση αρχαιολογικών ανασκαφών σε σημαντικούς χώρους όπως η Δωδώνη και η Παραμυθιά.

Εκλέχτηκε έκτακτος καθηγητής της Ιστορίας της αρχαίας Τέχνης στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, και αργότερα έγινε τακτικός της Ιστορίας της βυζαντινής τέχνης και καθηγητής αρχαιολογίας. Μετά την παραίτησή του για λόγους υγείας διετέλεσε ιστορικός έχνης στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο.

Με την εγκατάστασή του στην Αθήνα ανέλαβε για ένα διάστημα τη διεύθυνση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών και αργότερα της Εθνικής Πινακοθήκης της Ελλάδας.

Ο Ευαγγελίδης υπήρξε συγγραφέας βιβλίων ιστορικού, αρχαιολογικού και καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος. 

<p>The post Πλαίσιο: Ένας οικισμός γεμάτος ιστορία first appeared on Epirus Explorer.</p>