Κουκούλι
Εξερευνήστε την Παραδοσιακή ζαγορίσια πετρόκτιστη αρχιτεκτονική

Κουκούλι

1024 683 Epirus Explorer

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΟΥΚΟΥΛΙ

Το χωριό Κουκούλι ανήκει στο κεντρικό Ζαγόρι. Βρίσκεται κοντά στο νότιο άκρο του φαραγγιού του Βίκου, στον Εθνικό Δρυμό Βίκου-Αώου. Πήρε το όνομα του από τις πολύ μεγάλες πέτρες (από το λατινικό Cuculla = καλύπτρα) που υπάρχουν στην περιοχή, ή κατά άλλη εκδοχή από την σηροτροφία με την οποία ίσως ασχολήθηκαν παλιά οι κάτοικοί του.

Ιστορία και Πληροφορίες

Συγκροτήθηκε σαν οικισμός τον 13ο ή 14ο αιώνα. Αναφερόταν στην Συνθήκη του Βοϊνίκου το 1430 που σύναψε το κοινό των (14 τότε) χωριών του Ζαγορίου με την Οθωμανική Αυτοκρατορία και όριζε το ειδικό καθεστώς αυτονομίας της περιοχής. Τον 18ο και 19ο αιώνα γνώρισε μεγάλη πνευματική και οικονομική ανάπτυξη, όπως και τα υπόλοιπα χωριά του Ζαγορίου. Πολλοί Κουκουλιώτες ασχολήθηκαν με το εμπόριο και ξενιτεύτηκαν. Η πιο δημιουργική περίοδος για το Κουκούλι, που γνώρισε μεγάλη οικονομική και πνευματική ανάπτυξη.

Στην περίοδο αυτή κτίστηκαν τα σπουδαία κτίρια που βλέπουμε σήμερα: Η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου, το παλιό σχολείο, οι βρύσες, τα γεφύρια και τα αρχοντικά και εισέρρευσε πολύ χρήμα από τους ξενιτεμένους απόδημους στην Κωνσταντινούπολη, Μικρά Ασία, Ρωσία, Βλαχία.

Στον τομέα της παιδείας αρχικά υπήρχε μόνο το Κατώτερο σχολείο και το έτος 1780 συστήθηκε και Ανώτερο .
Το έτος 1880 ιδρύθηκε και Παρθεναγωγείο που λειτούργησε μέχρι το 1919 και το 1820 ιδρύθηκε η Κεντρική Σχολή Ζαγορίου , εφάμιλλη της Σχολής Ιωαννίνων, με πολύ αξιόλογη βιβλιοθήκη. Σ αυτή φοίτησαν διάσημοι μετέπειτα καθηγητές και πρυτάνεις Πανεπιστημίων.

Μακρύς είναι ο κατάλογος των δωρητών και των ευεργετών που προσέφεραν με ιδιαίτερη ευαισθησία στην εκκλησία, στο σχολείο, στους φτωχούς, σε διάφορα κοινωφελή έργα, βοηθώντας έτσι το χωριό.

Διακεκριμένες προσωπικότητες αφήσαν ανεξίτηλα την σφραγίδα τους στο χωριό. Τέτοιοι ήταν ο Μάνθος και ο αδελφός του Χριστόδουλος Οικονόμου , ο Δημήτριος και Γεώργιος Στρούμπος , η οικογένεια Κουτούζη , η οικογένεια Σακελαρίου και η οικογένεια Πλακίδα.

Όταν το 1868 σταμάτησαν τα προνόμια και ήρθη η αυτονομία του Ζαγορίου με την εγκατάσταση Τουρκικών Αρχών στο Τσεπέλοβο, άρχισε και η παρακμή του Κουκουλίου. Με την απελευθέρωση της Ηπείρου από τους Τούρκους το 1913 οι κάτοικοι του Κουκουλίου έχασαν μεγάλες εκτάσεις γης που μέχρι τότε εκμεταλεύονταν και δεν είχαν ταπιά (επίσημα χαρτιά ιδιοκτησίας). Επίσης πολλοί Κουκουλιώτες έχασαν την περιουσία τους στην Σμύρνη κατά την Μικρασιατική καταστροφή του 1922.
Σταθμός στην πορεία του Κουκουλιού ήταν και η εμφάνιση των Σαρακατσαναίων. Στην αρχή ενοικίαζαν το βουνό της Αστράκας και αργότερα εγκαταστάθηκαν και στο χωριό.

Η Αγία Παρασκευή Κουκουλίου

Ακολουθώντας το δρόμο για τους Κήπους Ζαγορίου, λίγο μετά τη διασταύρωση για Κήπους και για Καπέσοβο βρίσκεται το μικρό εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής. Είναι κτισμένο πάνω σε ένα ύψωμα και ανάμεσα στο πυκνό δρυόδασος της περιοχής.Ο ναός ανήκει στη κοινότητα του χωριού Κουκούλι και πρόκειται για ένα μικρό πετρόκτιστο κτίριο διαστάσεων 3 επί 5 μέτρων, με χαμηλούς τοίχους και με πλακόστρωτη σκεπή.Η εκκλησία θεωρείται μια από τις παλιότερες της περιοχής και είναι άγνωστο το πότε κτίστηκε. Εικάζεται ότι αυτή έχει κτιστεί από μέλη της οικογένειας των Μπαζιμαίων (παλιά Κουκουλιώτικη οικογένεια), γιατί τα παλιότερα χρόνια η οικογένεια αυτή φρόντιζε το ναό και την ημέρα της γιορτής της Αγίας Παρασκευής δεχόταν στο σπίτι τους επισκέψεις.Σε παλιότερους χρόνους σε παρακείμενα του ναού κτίσματα ζούσαν και κάποιες καλόγριες.

Η Αγία Παρασκευή, σε περιόδους λιμών χρησιμοποιείτο από τους κατοίκους του χωριού ως «καθαρτήριο».Από εκεί περνούσαν υποχρεωτικά οι άνθρωποι που ερχόταν και ήθελαν να μπουν στο χωριό και καθόταν στην εκκλησία για 40 ημέρες.Η είσοδος τους στο Κουκούλι επιτρεπόταν μόνο αν στο διάστημα αυτό δεν παρουσιάζαν κάποιο σύμπτωμα της αρρώστιας.

Οι μοναχές που ζούσαν εκεί τους φρόντιζαν και όσους πέθαιναν τους έθαβαν σε χώρους που βρισκότανε κοντά στην εκκλησία.
Το 1934-35 που στη περιοχή ανοιγόταν ο επαρχιακός δρόμος, οι εργασίες έφεραν στο φως αρκετούς τέτοιους τάφους.

Το ανέβασμα απο το στενό αλλά ασφαλές μονοπάτι οδηγεί στο πλάτωμα του βράχινου πύργου με το εκκλησάκι και απο κεί η θέα προς την είσοδο του φαραγγιού όπου βρίσκεται η παλιά γέφυρα του Κόκορη και η καινούργια τσιμεντένια κόβει την ανάσα. Απο αυτό πέρασμα διαβαίνουν τα αγριογούρουνα την εποχή που ζευγαρώνουν και γεννούν τα μικρά τους. Κάποια όμως δεν είναι τυχερά, τα προλαβαίνουν οι κυνηγοί.

Αφήστε ένα σχόλιο

    Share via
    Share via
    error:
    Send this to a friend