Ματσούκι
Εξερευνήστε το χωριό μέσα στο εκθαμβωτικό τοπίο

Ματσούκι

1024 683 Epirus Explorer

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΑΤΣΟΥΚΙ

Είναι ένα απο τα τρία βλαχοχώρια των Τζουμέρκων που μιλούν ακόμη την βλάχικη γλώσσα σαν την ελληνική (τα άλλα δύο είναι το Συρράκο και οι Καλαρρύτες). Απομακρυσμένο και δυσπρόστιτο είναι χτισμένο στις δυτικές πλαγιές της Κακαρδίτσας (2429μ.)της ψηλότερης κορυφής των ΒΑ Τζουμέρκων και περιβάλλεται και απο άλλες ψηλές κορυφές όπως ο Καταρραχιάς (2280μ.) και τα Κριθάρια (2200μ.),που σχηματίζουν απότομες πλαγιές και χαράδρες μέσα στις οποίες τρέχουν τα ρέματα απο τα νερά που κατεβαίνουν απο τα βουνά.

Ιστορία και Πληροφορίες

Το Ματσούκι στα 1100 μ. υψόμετρο ανήκει διοικητικά στα Ιωάννινα και απέχει 85 χλμ. από αυτά. Η πρόσβαση στο Ματσούκι από το χωριό Χριστοί γίνεται μέσα σε ένα εκπληκτικό τοπίο. Πλησιάζοντας προς στο χωριό θα περάσετε την άγρια χαράδρα διασχίζοντας την μακριά στρατιωτική γέφυρα τύπου Βailey μήκους 51μέτρων. Μέχρι πριν κάποια χρόνια η γεφύρωση της χαράδρας με πλάτος στο μικρότερο σημείο της 48 μ. και βάθος 44 μ. ήταν αδύνατη με αποτέλεσμα την απομόνωση και ερήμωση του χωριού. Τον χειμώνα του 1981 ο στρατός τοποθέτησε πεζογέφυρα τύπου Bailey και στη συνέχεια τον Αύγουστο του 1985 ανοίχτηκε ο δρόμος μέχρι το χωριό και τοποθετήθηκε η γέφυρα που υπάρχει σήμερα, ενώ λίγες δεκάδες μέτρα υπάρχει και μία δεύτερη τσιμεντένια.

Άγνωστο το πότε δημιουργήθηκε ο αρχικός οικισμός.Η τοπική παράδοση λέει ότι το όνομα του χωριού Ματσούκι οφείλεται στους κατοίκους του που σκότωσαν έναν φοβερό δράκο με ένα ξύλο (ματσούκι) ή σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή αντιμετώπισαν και χτύπησαν τον εχθρό με ματσούκια. Ο ερευνητής Δημήτρης Καλούσιος σχολιάζει ότι οι ιστορίες με τα ματσούκια φανερώνουν το «τραχύ των κατοίκων».

Μετά την άλωση των Ιωαννίνων (1431) και την υποταγή της Ηπείρου (1469) στους Τούρκους το χωριό διατήρησε για αρκετά χρόνια την ανεξαρτησία του λόγω του οχυρού και δυσπρόσιτου εδάφους. Μετά από πολυετή αντίσταση κατά των Τούρκων οι κάτοικοι του Ματσουκίου όπως και οι ορεινοί βλάχικοι πληθυσμοί των Τζουμέρκων υποτάχτηκαν τελικά με την θέλησή τους, αφ΄ενός επειδή δεν μπορούσαν να συνεχίσουν τον αγώνα και αφ΄ετέρου για τα μεγάλα κοπάδια τους που παρέμεναν αποκλεισμένα στα βουνά και δεν μπορούσαν να τα κατεβάζουν στον κάμπο. Οι σκληρές όμως διαπραγματεύσεις έφεραν το Ματσούκι και τα παρακείμενα χωριά στην ισχυρή προστασία της της Βασιλομήτορας (Βαλιντέ Σουλτάνας) , απολαμβάνοντας έτσι προνομιακή μεταχείριση και δίνοντάς τους τον χαρακτηρισμό για περισσότερους απο τρεις αιώνες “ελεύθερα” , γνωστά στις μέρες μας και σαν “Κεφαλοχώρια”. Σημαντικά προνόμια που παραχωρήθηκαν ήταν η διατήρηση της θρησκείας και της γλώσσας Μετά το θάνατο του Αλή πασά, από τα 30 περίπου χωριά των Τζουμέρκων μόνο τέσσερα κατόρθωσαν να περισώσουν κάποια από τα παλιά τους προνόμια και αυτά ήταν Καλαρρύτες, Συρράκο, το Ματσούκι και οι Μελισσουργοί που αποτελούσαν κέντρο οικονομικής και πνευματικής ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής της Ηπείρου. Μετά την πτώση του Σουλίου (1803) αφαιρέθηκαν όλα τα προνόμια που τους είχαν δοθεί.

Απο παλιά το Ματσούκι ήταν γνωστό για τους ραφτάδες και τις περίφημες κάπες που κατασκεύζαν εκεί. Επίσης κύρια ασχολία τους ήταν η γεωργία και σημάδια των καλλιεργημένων εκτάσεων φαίνονται μέχρι σήμερα με την διαμόρφωση των απότομων κλίσεων του εδάφους, τις αναβαθμίδες (προστατευτικοί «τοίχοι» – ξερολιθιές), που συγκρατούσαν τα χώματα.

Σήμερα , σε αντίθεση μα τα άλλα δύο χωριά Συρράκο – Καλαρρύτες που έχουν ερημώσει, το Ματσούκι έχει αρκετούς μόνιμους κατοίκους που ασχολούνται με την κτηνοτροφία. Το καλοκαίρι στα γύρω βουνά βόσκουν κάπου 12.000 αιγοπρόβατα και 800 βοοειδή. Παράλληλα έχουν αναπτύξει την τυροκομία και το εμπόριο.

Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική δεν υπάρχει όπως στα άλλα δύο χωριά Συρράκο-Καλαρρύτες και οι τσίγκινες στέγες των σπιτιών (λύση στην οποία  συνετέλεσε και η δωρεάν διανομή του τσίγκου απο το κράτος μετά τον Β.Π.Π. , σαν οικονομική ενίσχυση στα χωριά που είχαν υποστεί καταστροφές απο τις δυνάμεις κατοχής) ξενίζει τον επισκέπτη.Υπάρχουν βέβαια κάποια πετρόχτιστα σπίτια, το πολύ όμορφο σχολείο, ο συντηρημένος νερόμυλος και τα παραδοσιακά καφενεία. Σίγουρα όμως η απίστευτη ομορφιά λόγω της καταπληκτικής γεωγραφικής θέσης αντισταθμίζει με το παραπάνω την δυσαρμονία αυτή και σαν επισφράγισμα έρχεται η φιλοξενία και καλή διάθεση των κατοίκων. Άλλωστε το Ματσούκι ήταν απο τα τελευταία ορεινά χωριά που ηλεκτροδοτήθηκε πολύ αργά (Απρίλιος 1984).

1 comment

Αφήστε ένα σχόλιο

    error: Content is protected !!